Gereedschap – ons advies

Welk gereedschap is nodig voor lepelsnijden?

Als je net start met lepelsnijden, kun je verdwaald raken in de mogelijkheden en gereedschappen. Wat heb je nodig? Wat is essentieel? Wat kun je later ook aanschaffen? Dit is ons advies.

NB: In onze Spoonjournal (die je hier gratis als PDF kunt downloaden) vind je meer tips over gereedschappen.


Boeh!

Sommige gereedschappen lijken mooi, maar vallen in de praktijk tegen. Dat geldt bijvoorbeeld voor veel spullen van Beavercraft. De prijs is fijn laag, maar de kwaliteit is helaas nog lager. Dat betekent: vaak slijpen, of een lepelmes dat niet werkt. Ons advies: spaar even door voor goede budget-kwaliteit en besteed je geld aan wat beters.


Budget

  • Een basis recht mes, zoals de Mora 106 (voor ca €30), te koop bij onze workshops, of bij gespecialiseerde houtsnijwinkels, zoals de Beeldhouwwinkel in Zutpen en Den Haag of Baptist in Arnhem.
    Let op: Mora heeft ook een kleiner mes, de 120, daar kun je minder lange halen mee snijden en die is daarom minder geschikt in de beginners budget-toolbox.
  • Een lepelmes, bijvoorbeeld de Mora 164 (voor ca €40), ook te koop bij onze workshops. Koop geen dubbelzijdig lepelmes, dat is gevaarlijk in het gebruik. Ben je rechtshandig, dan is een rechts-snijdend mes praktisch.
  • Een bijltje dat geschikt is voor lepelsnijden (voor ca €100). Een hele fijne bijl waar je jaren lol van hebt is deze Woodtools bijl.
  • Een blokje en strop om je messen en bijl te slijpen, die maak je zelf door bijvoorbeeld zeer fijn schuurpapier (hoger dan 500 grid) en een glad stuk leer (de strop) op een vlak houten blokje te lijmen. De strop smeer je dun in met bijvoorbeeld deze polijstpasta (van €10) om je mes en bijl razend scherp te krijgen.

Voor minder dan €200 ben je klaar en kun je eindeloos veel mooie dingen maken.


Basis

Heb je iets meer te besteden, dan zijn dit fijne gereedschappen (om aan te schaffen na je basisset) waar je jaren plezier van hebt:

  • Een slijpsetje, waarmee je je messen en bijl lekker scherp houdt, bijvoorbeeld deze set diamantstaafjes is onze favoriet.
  • Een inklapbaar zaagje om hout op maat te maken, dat je makkelijk meeneemt in je gereedschapstas, zoals deze fijne Japanse klapzaag (ca €30)
  • Een upgrade van het lepelmes, waarmee je nog strakker en fijner snijdt; wat duurder maar je hebt er jarenlang plezier van. Bijvoorbeeld van een Zweedse kwaliteitssmid als Svante Djarv (voor ca €80) of dit mes van of Hans Karlsson (ca €100, beperkt leverbaar en verzendkosten vanuit Zweden).

Best

Met een goede basisset kun je prachtige dingen maken. Als je wat langer snijdt, weet je steeds beter wat je regelmatig doet en graag gebruikt. Ook weet je inmiddels hoe je goed met die gereedschappen omgaat en ze onderhoudt. Het wordt dan de moeite waard om nog betere tools aan te schaffen. Wil je meer besteden dan kun je deze upgrades overwegen:

  • Een topbijl, zoals die van de Zweedse smid Julia Kalthoff (ca €220). Ook Hans Karlsson en Svante Djarv hebben hoge kwaliteit bijlen.
  • Als je gaat decoreren of chipcarving doet, kun je beginnen met je standaard Mora 106. Maar je kunt ook een maatwerk mesje voor chipcarving aanschaffen, bijvoorbeeld het kerfsnijmes van Pfeill (ca €20), of een topmes van de Zweedse smid Kay Embretsen, daar moet je nog wel zelf een handvat bij maken, (mesblad voor ca €40) of het chipcarving mes van Svante Djarv (ca €80 met handvat).
  • Voor kleine kommetjes of mini-lepeltjes is een mini lepelmes van Svante Djarv fijn. Of misschien wil je juist een groter lepelmes voor schalen, mokken en opscheplepels.
  • Voor het uithollen van kommen of mokken zijn gutsen handig, bijvoorbeeld van Pfeill. Handige maten om mee te werken zijn bijvoorbeeld de 3/16 en 3/35 voor vlakker werk en voor dieper werk de 5/30, 8/30 en een gebogen guts zoals de 5/35 (gebogen) en 8/30 (gebogen). De 9/5 guts is geschikt voor fingernail cuts.
  • Ga je regelmatig mokken en kommen maken, dan is een adze handig (een bijl met de kop op zijn kant), zoals die van Hans Karlsson (ca €175). Maar je kunt ook gewoon met een bijl en lepelmes beginnen.
  • De Engelse smid Nic Westermann maakt topspullen. Je kunt hier aansluiten op zijn wachtlijst en bent dan over een jaartje of drie aan de beurt. Kun je ondertussen rustig bedenken wat je bij hem wilt kopen.

Tweedehands houtsnijspullen kopen? Liever niet

Natuurlijk kun je eindeloos op Marktplaats of bij kringloopwinkels zoeken naar goedkoop gereedschap. Ons advies: doe dat niet. Als je net begint, kun je kwaliteit nog niet van troep onderscheiden. Bovendien is er vaak werk nodig om van oud gereedschap iets goeds te maken. Als je jaren ervaring hebt, weet je precies wat een goed mes is, of hoe je een oude bijl opknapt. Als je net begint, levert dat teleurstellingen op en uiteindelijk is goedkoop duurkoop. Bovendien ben je veel tijd kwijt, die je ook had kunnen besteden aan lekker snijden. Ook als je budget beperkt is, raden we je aan: spaar even door en koop iets dat echt goed is. Daar heb je een leven lang lol van en dat is uiteindelijk het meeste waard.

Welke hobby kies je: shoppen of snijden?

Als je wilt kun je oneindig budget en tijd besteden aan het uitzoeken en kopen van tools. Is dat nodig? Welnee! Bedenk dat het kopen van tools en het werken met tools twee verschillende hobbies zijn. Aan welke van die hobbies ga jij de meeste aandacht besteden?


De houtsnijmessen van Morakniv zijn van goede kwaliteit en hebben een fijne prijs. Deze messen heb ik zelf gegraveerd en geverfd, in de winkel hebben ze een blank houten handvat.

Scroll naar boven